ارزیابی انتقال چند ژنی یک پروتئین کیناز سرین/ترئونین به همراه ژنی از خانواده سیتوکینین اکسیداز/دِهیدروژناز و فاکتور رونویسی القا شونده در شرایط تنش از خانواده NAM-ATAF-CUC به برنج
دوره 14، شماره 1، زمستان 1401، صفحه 73-88
لیلا پورهنگ، زهرا قربانزاده، مهربانو کاظمی الموتی، سید محمد موسوی پاکزاد، الهه معتمد، مونا ماپار، علی اکبر عبادی، محمد رضا غفاری، کتایون زمانی، قاسم حسینی سالکده، بهزاد قره یاضی، مطهره محسن پور
چکیده تولید گیاهان متحمل به خشکی با بهبود ساختار ریشه به دلیل بحران کم آبی حائز اهمیت خواهد بود. در این پژوهش سه ژن تاثیر گذار در بهبود ساختار ریشه، مقاومت به خشکی و افزایش جذب فسفر با ساخت سازههای ترکیبی دو و سه ژنی برای انتقال به گیاه برنج استفاده شدند. یک پروتئین کیناز سرین/ترئونین موثر در افزایش جذب عناصر غذایی به ویژه فسفر (PSTOL1)، ژنی از خانواده سیتوکینین اکسیداز/دِهیدروژناز (OsCKX4) و یکی از ژنهای کدکننده فاکتور رونویسی القا شونده در شرایط تنش از خانواده NAM-ATAF-CUC (OsNAC5) برگرفته از ارقام وحشی برنج تحت نواحی تنظیمی جداگانه در ناحیه T-DNA ناقل دوگانه اگروباکتریومی قرار داده شدند. ژن OsNAC5 تحت پیشبر مختص ریشه RCc3 و ژن PSTOL1 تحت پیشبر یوبیکوئیتین همسانهسازی شدند. همچنین ژن OsCKX4 یک بار تحت پیشبر یوبیکوئیتین و یک بار تحت پیشبر RCc3 همسانهسازی شد. دو سازه چند ژنی حاصل موسوم به pUhrN5CkPstol و pUhrCkPstol برای انتقال ژن به برنج رقم هاشمی مورد استفاده قرار گرفتند. انتقال ژن به کالوس حاصل از بذر رسیده برنج انجام شد. گیاهان تراریخته احتمالی توسط واکنش زنجیرهای پلیمراز مورد تایید قرار گرفتند. از تعداد 107 گیاه باززاشدهای که حضور تراژنها در آنها به اثبات رسید، در نهایت تعداد 14 رخداد تراریخته حاصل شد. مقایسه فنوتیپ ریشهی گیاهان تراریخته در نسل T0 با گیاه شاهد تفاوت ظاهری قابل ملاحظهای در ساختار ریشه نشان داد. امید است تولید برنج با بهبود ساختار ریشه منجر به تحمل خشکی، کاهش مصرف آب و عملکرد بهتر در شرایط تنش شود.
شناسایی، کلون، بیان و خالص سازی آنزیم نوترکیب جدید زایلاناز با مقاومت ساختاری بالا از جمعیت میکروبی شکمبه گوسفند
دوره 12، شماره 2، بهار 1400، صفحه 51-66
شهره آریائی نژاد، مرتضی ملکی، صفورا نوشی ندامانی، کاوه کاوسی، قاسم حسینی سالکده
چکیده با توجه به نقش مهم آنزیمها در تسهیل عملکرد فرایندهای مختلف، استفاده از آنها در اغلب صنایع بسیار مورد توجه است. درصد بسیار پایینی از میکروارگانیسمهای تولید کنندهی آنزیمهای جدید در محیط آزمایشگاهی قابل کشت میباشند، این درحالی است که متاژنوم منبع عظیمی از اطلاعات ژنتیکی آنزیمهای ناشناخته را میتواند در اختیار ما قرار دهد. با توجه به اهمیت استفاده از آنزیمها در صنایع گوناگون، آنزیمهایی با ساختار پایدار و مقاوم در برابر حرارت، کاربرد و عملکرد بهتری را نشان میدهند و تحقیقات زیادی در زمینهی شناسایی و تولید آنها به صورت پیوسته صورت گرفته است.
در این پژوهش با استفاده از روشهای محاسباتی، پیشگویی تعیین ساختار و استفاده از توالی آنزیمهای زایلاناز مستخرج از دادههای متاژنوم شکمبهی گوسفند، آنزیم زایلانازی با ساختار بسیار مقاوم شناسایی و به صورت نوترکیب تولید شد. آنزیم زایلاناز نوترکیب مقاوم به حرارت، PersiXyn5 نامگذاری شده و از DNA استخراج شده از محتویات شکمبه گوسفند کلون و در باکتری E.coli بیان و خالص گردید. فعالیت ویژه و پارامترهای کینتیکی Km و Vmax برای این آنزیم محاسبه شده و فعالیت بهینه این آنزیم در دمای 80 درجه سانتیگراد و pH 8 مشاهده شد. آنزیم زایلاناز نوترکیب جدید پس از 2 ساعت تیمار در دمای 90 درجه سانتیگراد 58 درصد فعالیت خود را حفظ کرد. با توجه به اینکه آنزیم زایلاناز مورد مطالعه مقاوم در دمای بالا و فعال در محیط قلیایی است برای استفاده در صنایع کاغذسازی، تهیهی خوراک طیور و تولید سوخت زیستی مناسب میباشد.
