تعیین پروتئینهای واسط در شبکه تعامل پروتئین-پروتئین با در نظر گرفتن بیماریهای شایع در پروتئینهای مونلایت
دوره 13، شماره 2، بهار 1401، صفحه 111-120
فرشید شیرافکن، سجاد قرقانی
چکیده پروتئینهای مونلایت یک زیر کلاس از پروتئینهای چند عملکردی میباشند که در آنها بیش از یک عملکرد مستقل یا معمولاً متمایز در یک زنجیره پلی پپتیدی منفرد رخ میدهد. با تحلیل شبکههای تعاملی پروتئینها در سلول، میتوان درک کرد که چگونه فرایندهای پیچیده باعث بیماری میشوند. به کمک زیست شناسی سیستمها، میتوان سیستمهای بزرگتر و پیچیدهتر را مطالعه کرد و به اساس مولکولی چند بیماری توجه داشت. پروتئینهای ارگانیسم انسان که مون لایت هستند بیشتر در بیماریهای سرطان، کم خونی و بیماری مرتبط با سیستم عصبی درگیر هستند. در این کار با توجه به شبکه PPI انسانی، یک زیر شبکه ایجاد شد که در آن نودها، پروتئینهای ایجاد کننده سه بیماری منتخب و یالها، ارتباط این پروتئینها با یکدیگر میباشند. قدرت اثرات غیرمستقیم واسطهای غیر بیماری بین سه گروه از بیماریها اندازهگیری شد و پروتئینهای واسط کلیدی متصل کننده بیماریها شناسایی شدند. نتایج کار نشان دهنده ارتباط بین نقش واسط و مرکزیت و همچنین بین نقش واسط و ویژگیهای عملکردی این پروتئینها میباشد. مشاهده شد که یک پروتئین که نقش واسط کلیدی غیرمستقیم بین دو بیماری را بازی میکند، لزوما در شبکه PPI، هاب نمیباشد. بنابراین همانطور که پروتئینهای هاب مورد توجه قرار می گیرند، باید پروتئینهای واسط مورد توجه قرار بگیرند. ما مشاهده کردیم که واسطهای بین بیماریهای کم خونی و اعصاب از نظر عملکردی اهمیت زیادی در سلول دارند. پروتئینهای واسطهای که در اینجا پیشنهاد شدهاند، باید به صورت تجربی به عنوان پروتئینهای فرضی مرتبط با بیماری آزمایش شوند