شناسایی مولکولی تودههای بذری با استفاده از نمونههای بالک بذر: مطالعه موردی بر روی تودههای بذری گیاه یونجه زراعی
دوره 16، شماره 1، زمستان 1403، صفحه 92-111
سید مجتبی خیام نکویی
چکیده ایران یکی از مهمترین مراکز تنوع ژنتیکی گیاه یونجه در جهان میباشد و انواع مختلفی از آن در کشور وجود دارد. تأیید اصالت تودهها و ارقام یونجه از این لحاظ که تنوع ژنتیکی در این گیاه میتواند تأثیر مستقیمی بر عملکرد و کیفیت علوفه و بذر داشته باشد، از اهمیت ویژهای برای کشاورزان و تولیدکنندگان بذر برخوردار است. در این راستا در مطالعه حاضر، توسعه روشی برای شناسایی و تفکیک مهمترین تودههای یونجه زراعی ایران بهوسیله نشانگرهای ریزماهواره مورد توجه قرار گرفت. بهمنظور تسهیل تمایز و تفکیک تودههای یونجه مورد نظر، آللهای اختصاصی و یا بهعبارت بهتر ژنوتیپ آللی اختصاصی برای هر توده شناسایی گردید. بدین منظور از نمونههای تصادفی حاوی 100 بذر از هر توده استفاده گردید که در نهایت از طریق 9 جایگاه ریزماهواره با استفاده از ژنوتیپ آللی اختصاصی شناسایی شده برای هر توده به وضوح تفکیک شدند. بیشترین قابلیت تفکیک متعلق به نشانگرهای MTIC233، BI90، ACT009، TC7، MTIC183، MS30، MTIC238 و AFCA11 بود. دورترین فاصله ژنتیکی مربوط به تودههای 5-B و خارجی و همچنین تودههای 29-N و خارجی و نزدیکترین فاصله مربوط به تودههای 27-G، 9-H و 21-R بود. با توجه به نتایج حاصل بهنظر میرسد تودههای 9-H، 21-R، 27-G، 25-B، 5-B و 2-G دارای زمینه ژنتیکی مشترک و با شباهت بیشتری نسبت به بقیه تودهها میباشند. روش پیشنهادی در این مطالعه بهسادگی و در مدت کوتاه (یک تا دو روز) امکان شناسایی توده یونجه مورد نظر را بدون نیاز به استخراج DNA از برگ فراهم مینماید.
بیماری تب دنگی: تشخیص، درمان و راهکارهای کنترل آن
دوره 16، شماره 1، زمستان 1403، صفحه 123-140
زهرا مردشتی، مهدی زین الدینی، سمانه فتح اللهی آرانی، محمد شوشتری
چکیده از سال ۲۰۱۲، بیماری دنگی به عنوان یکی از مهمترین بیماری های ویروسی که از طریق بندپایان انتقال مییابد مورد توجه قرار گرفت و یکی از عمدهترین مشکلات بهداشتی در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان تلقی شد. این ویروس دارای چهار سروتیپ بوده و از طریق پشه آئدس منتقل می گردد. هدف از این تحقیق، بررسی روشهای تشخیص، درمان و راهکارهای کنترل بیماری دنگی است. روش انجام این مطالعه براساس رصد و تفسیر اطلاعات حاصل از مقالات و کتب علمی مربوطه بوده است. این مطالعه در بهار و تابستان ۱۴۰۳ با بررسی کلیدواژه هایی همچون Dengue virus, Aedes Aegypti, dengue vaccine, detection, protection, chemical control در موتورهای جستجوی NCBI, Google, PubMed, WHO انجام شده است. برای تشخیص ویروس دنگی اغلب از روش های مولکولی (ریل تایم PCR) و ایمنی سنجی استفاده می گردد. در جهت پیشگیری از بیماری نیز کنترل چرخه زندگی پشه آئدس و استفاده از واکسن چهار ظرفیتی زنده و تخفیف حدت یافته Dengvxia وTAK-003 توصیه شده است. درمان بالینی این بیماری با استفاده از سرم درمانی و استفاده از مایعات صورت می گیرد. در نهایت روش های کنترل شیمیایی و زیستی پشه آئدس نیز به عنوان راهکارهای مقابله با این بیماری توصیه شده است. در این مقاله مروری ضمن تشریح ویژگی های اختصاصی ویروس دنگی، روش های تشخیصی و درمانی این بیماری مورد بررسی علمی قرار گرفته است و همچنین نحوه پیشگیری و روند کنترل این بیماری ارایه می شود.
راهکارهای فناورانه به منظور تعیین جنسیت تخم مرغ
دوره 15، شماره 3، تابستان 1403، صفحه 58-78
محمد علیزاده، مهدی زین الدینی، زهرا مردشتی، نرگس تنها
چکیده فناوری های نوین در تعیین جنسیت تخم مرغ، کمک زیادی به پایان معدوم سازی جوجه های نر خواهد کرد که این امر سبب صرفه جویی زیادی در صنعت مرغداری می گردد. این فناوری ها به قدری ارزشمند و با اهمیت است که شرکت ها و مراکز تحقیقاتی زیادی حاضر به سرمایه گذاری های کلان برای پیشرفت در این حوزه بوده و هستند. امروزه از دو روش تهاجمی و غیر تهاجمی جهت تعیین جنسیت تخم مرغ استفاده می شود. روش های تشخیصی تهاجمی اغلب منجر به کاهش زنده ماندن نمونه ها می گردد، درحالیکه روش های غیر تهاجمی با دقت بالا و زنده مانی نمونه ها، قابلیت توسعه زیادی را بین محققین ایجاد کرده است. به بیان دیگر روش های تشخیصی تهاجمی با درصد بالایی تعیین جنسیت جنین های درون تخم مرغ را انجام می دهند اما می تواند سبب به خطر انداختن ادامه فرآیند جوجه کشی شده و امنیت غذایی را به خطر اندازد. اما کاربرد روش های غیر تهاجمی در راستای استفاده صنعتی به واسطه عدم ایجاد مخاطره برای جنین جوجه در روند تشخیص جنسیت، دارای اولویت است. در این مقاله مروری ضمن بررسی اهمیت تعیین جنسیت در زمان جوجه کشی برای صنایع مرغداری، تلاش شده است تا تمامی فناوری های نوین بکارگیری شده به منظور تعیین جنسیت در مرحله تخم ریزی و جوجه کشی بررسی و مقایسه ای نیز بین آنها از نظر فواید و معایب صورت گیرد.
جدا سازی و شناسائی مخمر بومی تولید کننده اسید سیتریک بالا برای استفاده در صنایع
دوره 2، شماره 1، پاییز 1390
مریم السادات میرباقری، ایرج نحوی، گیتی امتیازی، فرشاد درویشی
چکیده اسید سیتریک یکی از محصولات صنعتی است که در صنایع غذایی، داروسازی، آرایشی و شیمیایی کاربرد فراوان دارد. اگر چه تا سال 1965 آسپرژیلوس نایجر تنها سویه تولید کننده اسید سیتریک بود اما از آن زمان مشخص شد، مخمرها نیز کاندید مناسبی برای تولید اسید سیتریک هستند، زیرا مخمرها بر روی انواع سوبستراهای ارزان قیمت و قابل دسترس از جمله هیدروکربنها و ترکیبات نفتی رشد می کنند و حساسیت کمی به یونهای فلزات موجود در مواد اولیه خام دارند. در این تحقیق مخمرهای تولید کننده اسید سیتریک جداسازی شدند. بعد از نمونه گیری از صنایع غذایی مختلف همچون گوشت و لبنیات و ... از کارخانجات اصفهان، جداسازی بیش از 340 سویه مخمر بر روی محیطهای اختصاصی صورت گرفت و پس از غربالگری اولیه در نهایت 12 سویه انتخاب شدند. در محیط تولید اسید سیتریک میزان تولید با روش رنگ سنجی و با استفاده از کیت، طی 192 ساعت بررسی شد. یکی از سویه های جدا شده از گوشت مرغ با تولید 5/55 گرم در لیتر بعد از 144 ساعت از زمان تلقیح بیشترین بازده تولید را داشت که از بهترین سویههای وحشی شناخته شده تا به امروز برای تولید اسید سیتریک است. با بررسی تستهای بیوشیمیایی و مولکولی این مخمر یک سویه از مخمر یاروویا لیپولیتیکا شناسایی شد و دربانک ژنی با شماره HM011048 به ثبت رسید.
